από τον Δημήτρη Μπεκιάρη

Τα μετέωρα βήματα του Μίκη

Ο Μίκης Θεοδωράκης

Ο Μίκης Θεοδωράκης

Μεγάλος δεν είναι αυτός που γίνεται δέσμιος των μαζικών υστεριών μεγάλος είναι αυτός που αντιπαλεύει αυτές τις υστερίες.
Σάββατο, 03 Φεβρουάριος 2018 18:40

Όταν ο απλός άνθρωπος ξεστρατίζει από τον δρόμο του χρέους και της ευθύνης προς τον άλλο άνθρωπο, συνειδητοποιείς ότι γίνεται βαρύ και το βήμα της ανθρωπότητας, στην πορεία της για τους διαχρονικούς στόχους της βελτίωσης των συνθηκών σ' όλα τα επίπεδα και της ανάδειξης του συνανθρωπισμού, ως αναγκαίου παράγοντα για την ύπαρξη του κόσμου.

Όταν όμως οι μεγάλοι δημιουργοί και οι πνευματικοί ταγοί, επωμιζόμενοι, ως οι ανά την υφήλιο Πυγμαλίωνες, το βαρύ φορτίο της ευθύνης για την άρση της σύγχυσης που βασανίζει τον σύγχρονο άνθρωπο, υποβαθμίζουν τον σημαντικό τους ρόλο και ξαστοχούν, τότε δημιουργούνται οι "ιδανικές συνθήκες" εκτροφής αποφώλιων τεράτων και έκφανσης ακραίων και επικίνδυνων ιδεολογιών και συμπεριφορών.

Ο καθ' όλα λοιπόν συμπαθής και παγκόσμια καταξιωμένος, ως δημιουργός, Μίκης Θεοδωράκης φαίνεται ότι βάλθηκε να αυτοακυρωθεί, παρά την τεράστια προσφορά του, ακολουθώντας έωλες συνταγές.  Συγκεκριμένα, όπως λέγεται, ο Μίκης θα είναι ένας από τους ομιλητές στο συλλαλητήριο που οργανώνεται στην Αθήνα με αφορμή τις κινήσεις που γίνονται για το όνομα των Σκοπίων ή της Π.Γ.Δ.Μ.

Βέβαια το συλλαλητήριο γενικά, ως πολιτικό μέσο πάλης και δράσης δεν πρέπει να δαιμονοποιείται.  Αντίθετα πρέπει να γίνεται σεβαστό απ' όλους γιατί συνιστά παράγοντα έκφρασης και πίεσης.

Όμως στο συγκεκριμένο συλλαλητήριο ο πρωταγωνιστικός και μαεστρικά μεθοδευμένος από τη συντήρηση ρόλος του μεγάλου δημιουργού, οδηγεί στην πολιτική και ιδεολογική του αποδόμηση και τον γκρεμίζει από τις καρδιές συνοδοιπόρων και θαυμαστών.

Τεράστιο μέγεθος, τεράστιο έργο, τεράστια προσφορά. Δυστυχώς όμως οι κατά καιρούς επιλογές του, όπως η διλημματικής μορφής τοποθέτησή του το 1974, η στάση του στην πολιτική παρωδία του 1989, η θέση του, όπως γράφεται, σχετικά με την έκδοση Οτσαλάν η ανεξήγητη "συμπάθεια" του προς τη συντηρητική παράταξη και η, σε πολλές περιπτώσεις , "απέχθεια" του για προοδευτικές παρατάξεις και οργανώσεις, δημιουργούν προβληματισμό και απογοήτευση.

Καμιά παρουσία και καμιά επιτυχία, ακόμη κι αυτή η παγκόσμια καταξίωση, δεν δημιουργούν τις προϋποθέσεις του απυρόβλητου και κυρίως δεν δικαιολογούν την αθέτηση των αρχών και των ιδανικών που μαζί με τους συντρόφους του και τους προοδευτικούς ανθρώπους υπερασπιζόταν και υπηρετούσε. Περισσότερο μάλιστα γιατί η υπεράσπιση αυτών των αξιών εξακτίνωσε τη δυναμική του και τον έκανε παγκόσμιο.

Επιπλέον κανένας δεν έχει το δικαίωμα να πολιτεύεται αγνοώντας τον άλλο και τις ακατάλυτες αρχές της κοινωνικής συνύπαρξης. Κυρίως αυτό το δικαίωμα δεν το έχουν οι θιασώτες των αριστερών και προοδευτικών ιδεολογιών και δη οι μεγάλοι δημιουργοί, που αναδείχθηκαν και καταξιώθηκαν και χάριν αυτής της ταυτότητάς τους. Αλλωστε η πραγματική δημιουργία δένεται άρρηκτα με τους αγώνες και τους πόθους της κάθε εποχής.

Ετσι, λοιπόν, η δημιουργία αντικρίζει κατάματα τις άφθαρτες ουσίες και τις υπερασπίζεται από κάθε είδους απειλές. Η ουσία που εδώ απειλείται, κυρίως από την παρείσφρηση εκφραστών του απανθρωπισμού, είναι ο διεθνισμός, ως προέκταση του ανθρωπισμού, που αντιστρατεύεται στις λογικές της αποκλειστικότητας και της μονομέρειας, η ίδια δηλαδή η πεμπτουσία των αριστερών και προοδευτικών ιδεολογιών, τις οποίες για δεκαετίες ο Μίκης υπερασπίστηκε με ζέση, αγώνες και θαυμαστό θάρρος.

Τώρα όμως;

Και το χειρότερο. Η ώσμωση ετερόκλιτων εκφράσεων και ιδεολογικών υπάρχει ο κίνδυνος να κυριαρχηθεί από το πνεύμα του αχαλίνωτου εθνικισμού και της προϊούσας εθνικοφροσύνης. Οι καιροί όμως δεν δικαιολογούν τις λογικές που επικράτησαν στα Βαλκάνια πριν από ένα περίπου αιώνα.

Γιατί όπως λέει ο Γ. Γραμματικάκης "ο μετέωρος άνθρωπος οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι ένας κόσμος που ξεκινάει απ' αυτόν και τελειώνει στον άλλο άνθρωπο, σ' όλους τους άλλους έχει λόγο ύπαρξης..."

Αλλωστε όσες φορές ο εθνικισμός υπερίσχυσε της πολιτικής λογικής βιώσαμε εθνικές τραγωδίες.

Ο ποιητής ορίζει: "Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο".

Το σμίξιμο των λαών, το σμίξιμο του κόσμου είναι το μεγάλο ζητούμενο. Οι νότες και ο ρυθμός, ντύνοντας μουσικά τον αφυπνιστικό λόγο του ποιητή, ευθύνουν την πορεία μας, ξυπνούν οικουμενικές ανησυχίες και δυναμώνουν τις συνειδήσεις.

Ετσι ορίζει ο ποιητής για να σπάσει τα στεγανά, γεννήματα της ιστορικής άγνοιας και της ανεπίγνωστης αντιμετώπισης των εξελίξεων. Ορίζει επίσης οι τρανοί και οι μεγάλοι να συντηρούν μαζί με την οικουμενική καταξίωση και τη διαχρονική αντοχή. Αυτές όμως οι κατακτήσεις συνδέονται με την υπηρέτηση αξιών όπως αυτές της δημιουργικής συνύπαρξης και της ειρηνικής πορείας των λαών.

Δυστυχώς επιλογές όπως αυτή του φίλτατου Μίκη, καθ' όλα δικαιολογημένες για το πλήθος, δεν συνάδουν με το εύρος της σκέψης και το μέγεθος των μεγάλων, γιατί κονταίνουν το παράστημά τους και θολώνουν την εικόνα τους.

Μεγάλος δεν είναι αυτός που γίνεται δέσμιος των μαζικών υστεριών μεγάλος είναι αυτός που αντιπαλεύει αυτές τις υστερίες.

 

Συνεχίζοντας την περιήγηση στο Periodista.gr, αποδέχεστε τη χρήση Cookies Αποδοχή